Ana içeriğe atla

Plastik değerli midir?


Plastik ne ifade ediyor... Geri dönüştürmesi güzel bir amaç, ancak plastik atıkların geri dönüştürülmesi ile günlük yaşantımızda kullanabileceğimiz pratik ürünler elde edilebilir mi?

Önceki yazımda Litterati adındaki bir uygulamadan bahsetmiştim. Amacı çevre duyarlılığı oluşturarak, küresel bir topluluk oluşturmak idi. Aynı şekilde, insanları bağımsız olarak bir araya getiren, bir başka platform olan maker cities platformu da aynı konsept ama farklı bir amaca sahiptir. Bu yazıda ise yukarıdaki paragrafta kısaca değindiğim bir topluluktan bahsetmek istiyorum.

Amaç plastik kirliliğine çözüm bulmak. Yöntem ise plastik atıkları geri dönüştürmeye yarayacak araçlar dizayn ederek, tasarımları ücretsiz olarak paylaşmak. Aslında güzel bir yöntem, çünkü geri dönüşüm denilince akla koca koca tesisler geliyor. Ancak burada dizayn edilen araçlar, hem herkesin yerel olarak kolaylıkla imalatını sağlayabileceği hem de mekan olarak atölye boyutlarında kullanılabilecek türden.

Söz konusu platform https://preciousplastic.com adresi üzerinde bulunuyor. Kendilerini küresel çapta, plastik atıkların geri dönüştürülmesi yoluyla çevre kirliliği ile savaşan bir örgüt olarak tanımlıyorlar. Bu amaca hizmet etmek için, sahip oldukları tüm bilgi, tasarım ve teknikleri ücretsiz olarak yayınladıklarını belirtiyorlar. 2013 yılında Dave Hakkens önderliğinde kurulan örgüt, herkesi plastik kirlenmesi ile savaşmaya çağırıyor.

Projenin güzel tarafı plastik atıkların, ürünlere dönüşmesini sağlamak. Hem girişimcilik fırsatı açısından hem de çevre duyarlılığı açısından hoşuma giden bir proje. Genel proje adımlarını ise burada anlatmışlar.


Hammadde

İlk adım tabii ki hammadde toplamak, burada geri dönüştürülecek plastik atık buluyoruz. Bunu başlangıç olarak kendimiz yapabiliriz. Ancak ciddi bir üretim hattı söz konusu olduğunda, ne gücümüz ne de zamanımız buna yetecektir. Dolayısı ile bir şey karşılığında, para, kupon ya da ürün olabilir, insanlardan toplamasını istemek en pratik yöntem.

Dikkat edilmesi gereken, toplanan plastiğin temiz olması ve elimizdeki atıklara eklerken uygun tiplerine göre ayrılması. En son ürünün tekrar geri dönüştürülecek olması durumunda, içeriğinin saf ve temiz olması gerekecektir. Hatta bir adım daha ileri götürerek renklere göre de ayrım yapabiliriz. Depolama için ise yine kendi tasarladıkları öğütücü makinesini kullanarak, plastik atıkları ufak partiküller haline getiriyorlar.

Plastik tipleri

Geri dönüşüm sonucunda elde edilecek ürünün saf olması için elimizdeki kıyılmış plastik atık karışımının da saf olması gerektiğinden daha önce bahsetmiştik. Bunun için de ilk toplama sırasında uygun tiplere göre ayrıştırmak önemli bir nokta. İşlem sırasında, her bir plastik çeşidinin farklı sıcaklıklarda erime noktaları olduğundan dolayı da kolaylık sağlayacaktır.

Genel olarak kullanılan 7 çeşit bulunmaktadır.
  • PET (1)
  • HDPE (2)
  • PVC (3)
  • LDPE (4)
  • PP (5)
  • PS (6)
  • MIX (7)
Bunları ayırmak için başlangıçta plastik atıkların üzerinde bulunan etiketlerden faydalanabiliriz. Bir çok plastik ürünün yukarıdaki görseldeki gibi etiketi bulunmaktadır.

Bunun dışında site üzerinde çeşitli plastik tiplerini ayırmak için kullanılan diğer teknikler ve her bir farklı tipin hangi sıcaklıkta nasıl tepki verdiği anlatılıyor.

Öğütücü


Öğütücü

Hammadde temininden sonra ve kalıp işlemlerinden önce sistemin kalbini öğütücü oluşturuyor. Bu adımda, eldeki hammadde, ufak granüler parçalar haline getiriliyor, böylelikle hem saklama hem de işlem kolaylığı sağlanıyor. Site üzerinde gerekli tüm yapım aşamalarını içeren bir zip dosyası var. Ancak daha yaratıcı çözümler bulmak size kalmış.

Konteynır tasarımı
Öğütücü ve daha sonrasında yapılacak diğer makineler için ayrıca depolama ve yıkama gibi yer ihtiyaçları için bir konteynır tasarımı paylaşılıyor.

Diğer makineler

Son olarak kullanılabilecek 3 adet makine tasarımı daha paylaşılmış. Ekstrüzyon, enjeksiyon ve kompres yapabilen makineler. Hepsinin temelindeki mantık aynı; erit, presle ve soğut.

Ekstrüzyon makinesi
Ekstrüzyon ile çıktı olarak ip şeklinde uzun sicimler elde ediliyor.

Enjeksiyon makinesi
Enjeksiyon makinesi, erimiş plastiğin bir kalıba dökülmesi için tasarlanmış.

Kompres makinesi
Son olarak kompres makinesi ile, bir fırın içinde hammaddemiz sıcak haldeyken, yine kalıp yardımı ile sıkıştırma yapılarak şekil verilebiliyor.

Örnek ürünler

Sergilenen ürünlere bakıldığında, özel tasarımdan, sanat ürünlerine, yapı malzemelerinden dış mekan kullanımlarına kadar geniş yelpazede çıktılar görmek mümkün. Dünya üzerinde üretilen plastiğin %10 kadarı geri dönüşüme gidiyormuş. Dolayısı ile hammadde girdisi anlamında etrafımız dolu, hatta istemediğimiz kadar. Girişimcilik fırsatı olarak sunulup, yapılan ürünlerin satışa çıkarıldığı bir pazar platformu bile var.

Geri dönüşüm ürünleri

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Evde pratik cam şişe kesme yöntemi

Görsel: Jacek Reszko
Cam şişe bir ambalaj çeşidi olarak hayatımızda önemli bir yer tutar, gerek sağlıklı olmaları ve gerekse estetik bir görünüme sahip olmaları cam şişeleri neredeyse vazgeçilmez yapmaktadır.
Peki kullandıktan sonra çöpe atmak yerine cam şişeleri başka amaçlar için kullanabilir miyiz? Bu sorunun yanıtı evet olacaktır. İnternet üzerinde eminim aydınlatma, dekorasyon, saksı vb. bir çok örnek ile karşılaşmışsınızdır. Eğer henüz böyle bir uygulama ile karşılaşmadıysanız aşağıda birkaç çalışma görebilirsiniz.



Peki evde kendimiz bu şekilde düzgün bir kesme işlemini nasıl yapabiliriz. Aslında denenmiş bir çok teknik mevcut. Ortak nokta ise cam kesme kalemi ile düz bir şekilde şişe üzerinde çizik oluşturabilmek. Daha sonra çizik kısım ısıtılıyor. Isıtma işleminden sonra ise buzlu su içeren bir kaba daldırılıyor. Sonuç olarak çizik vasıtası ile oluşturulan hat boyunca şişe kırılıyor. İlk etapta oluşturulan çizgi düz olduğu için kırma işlemi de düz bir kesik sağlıyor. Cam şişe üzer…

Epoksi İle Buzdolabı İçin Magnet Yapımı

Buzdolabı şüphesiz yiyeceklerimiz için vazgeçilmez yerleden birtanesidir. Ancak çok önemli bir diğer özelliği de metal kapağıdır. Neden mi? Çünkü kullanımda olup da tamamen boş bir buzdolabı kapağı görmedim ben daha. En azından üzerinde yakınlardaki bir pizzacının, halı yıkamacının ya da bir taksi durağının telefonunun olduğu bir magnet yapıştırılmıştır. Şahsen ben severim bu tip ufak detayları. Bazı magnetlerde ise ziyaret ettiğimiz yerlerin hatıralarını yaşatmaya çalışırız.

Bir de epoksi reçine dünyası var. Çeşitli renk ve desenlere sahip objelerin veyahut kaplamaların üretilebildiği hoş bir uğraş. Burada epoksi ve sertleştirici karışımının nasıl yapıldığına ve uygulandığına değinmeyeceğim. Sadece epoksi ile buzdolabı magneti yapmak için basit bir fikir paylaşmak istiyorum.

Nereden esti derseniz, ŞOK marketten bulduğum bir silikon kurabiye kalıbı bu fikri üretmeme sebep oldu.


Üzerinde çeşitli hayvan figürlerinin olduğu çok güzel mavi renkli bir kalıp. Bütün figürler aynı yerde oldu…